Alistipes

Hoe ziet deze bacterie eruit? 

Alistipes is een staafje van ongeveer 0,5 tot 4 micrometers lang. Dat is niet zo groot als je weet dat er 1000 micrometers in één millimeter passen.

Wat weet de wetenschap al over deze bacterie? 

Nog niet zoveel. De naam Alistipes betekent letterlijk een ‘andere stam’ omdat hij oorspronkelijk niet goed paste binnen de bestaande geslachten van darmbacteriën. Deze bacterie werd ook pas voor het eerst beschreven in 2003 als het aparte geslacht Alistipes.

Alistipes kan niet goed tegen zuurstof en is dus moeilijk op te groeien in het labo. We weten wel al dat er verschillende soorten voorkomen in de darmen, zoals Alistipes putredinis en Alistipes finegoldii. De tweede soort eert Sydney M. Finegold, een Amerikaanse onderzoeker die darmbacteriën bestudeerde.

We weten ook al dat het genoom van Alistipes varieert van zo’n 2,7 tot 4 miljoen basenparen met meer dan 2500 genen. Dit wil zeggen dat deze bacterie meer dan 2500 verschillende stofjes kan produceren.

Wat doet deze bacterie in mijn darmen? 

Hoewel Alistipes tot dezelfde familie van darmbacteriën behoort als Bacteroides en Prevotella, heeft deze bacterie toch wat andere eigenschappen. Zo weten we al dat Alistipes houdt van eiwitten. Die zitten bijvoorbeeld in vlees, vis, eieren en peulvruchten. Wanneer je eiwitrijke voeding consumeert, komen er eiwitten in je darmen terecht. Bepaalde bacteriën kunnen die op hun beurt gebruiken als voedsel. Zo breekt Alistipes eiwitten af en zet hij deze om in verschillende stofjes. Dit kunnen nuttige stofjes zijn, zoals korte-keten vetzuren. Enkele voorbeelden zijn succinaat, acetaat en propionaat. Ze geven energie aan je darmcellen en dragen op die manier bij aan een gezonde darmwand.

Bij te veel eiwitten in je darmen gebeurt het wel eens dat Alistipes nog wat actiever wordt. Dan ontstaan er bij het verwerken van de eiwitten soms ook afbraakproducten zoals ammoniak of fenolen. Die kunnen op hun beurt wat minder voordelig zijn en bijvoorbeeld je darmwand prikkelen. Maar geen reden tot paniek! Alles is afhankelijk van de context en omstandigheden. Zo bestaat je eetpatroon normaal gezien niet uitsluitend uit eiwitten maar worden er ook vezels enzovoort voorzien voor de darmbacteriën. Bovendien is Alistipes ook niet op zijn eentje aanwezig in je darmen en houden de verschillende darmbacteriën elkaar ook in balans door fijn samen te werken.

Wist je trouwens dat vitamine B2 of riboflavine hier ook een belangrijke rol speelt? Sommige Alistipes soorten kunnen immers zelf riboflavine aanmaken. Vervolgens kan deze vitamine vrijkomen in de darm om daar bij te dragen aan de vitaminebalans én gedeeld te worden met andere bacteriën. In onze VIAB2L studie krijgt riboflavine een centrale rol en kunnen we dit verder onderzoeken. Interessant! 🙂

Kortom, de rol van Alistipes in de darmen kan in twee richtingen beschreven worden en dit is sterk afhankelijk van de omstandigheden. Zo kan de hoeveelheid en samenstelling van Alistipes in de darmen ook nog eens verschillen van persoon tot persoon. Het is goed mogelijk dat jij meer of minder Alistipes in je darmen hebt dan je mama, buur, goede vriend(in), … Bovendien kunnen dat ook nog eens andere soorten en stammen zijn. Die variatie kan verschillende redenen hebben zoals bijvoorbeeld een verschillend eetpatroon (bijvoorbeeld meer of minder eiwitrijk). Dit geeft heel wat inspiratie voor verder onderzoek! En daarvoor steken onze onderzoekers graag de handen uit de mouwen. 🙂