Bacteroides

Hoe ziet deze bacterie eruit? 

Bacteroides is een staafje van ongeveer 1 tot wel 12 micrometers lang. Deze bacterie kan dus heel groot worden als je hem vergelijkt met andere bacteriën, maar het is nog steeds niet zo groot als je weet dat er 1000 micrometers in één millimeter passen. In het Grieks betekent ‘bakterion’ niet minder dan ‘klein staafje’ en het achtervoegsel ‘-oïdes’ betekent ‘vorm’, ‘gedaante’ of ’gelijkend’. De naam van deze bacterie verwijst dus letterlijk naar de typische staafvorm.

Wat weet de wetenschap al over deze bacterie? 

Bacteroides kan helemaal niet goed tegen zuurstof en is dus moeilijk op te groeien in het labo. Toch heeft de wetenschap al best veel ontdekt over deze bacterie. Bacteroides neemt soms tot wel meer dan een vierde van het volledige darmmicrobioom in en dat maakt onderzoek naar deze bacterie ook zo nuttig.

Er zijn verschillende soorten gekend, zoals Bacteroides fragilis en Bacteroides thetaiotaomicron en noem maar op. Bacteroides fragilis is zowat de bekendste soort waar al uitgebreid onderzoek naar gedaan werd.

De hoeveelheid en samenstelling van Bacteroides in de darmen verschilt van persoon tot persoon. Het is dus goed mogelijk dat jij meer of minder Bacteroides in je darmen hebt dan je mama, buur, goede vriend(in), … Bovendien kunnen dat ook nog eens andere soorten en stammen zijn. Die variatie kan verschillende redenen hebben zoals bijvoorbeeld een verschillend eetpatroon. Op die manier blijft er nog wat mysterie rond Bacteroides en rijst een belangrijke vraag: welke soort doet wat in je darmen?

We weten al dat Bacteroides een genoom heeft van gemiddeld zo’n 5 tot wel 7 miljoen basenparen met meer dan 5000 genen. Dit wil zeggen dat deze bacterie meer dan 5000 verschillende stofjes kan aanmaken. Ter vergelijking: onze geliefde Lactobacillus–bacteriën hebben veel minder genen. Het verschil? De darm is een extreem dynamische omgeving. Soms is er overvloedig voedsel aanwezig, soms bijna niets. Bovendien is er hevige competitie tussen talloze bacteriesoorten. Bacteroides moet dus flexibel zijn om te overleven en dat weerspiegelt zich in een groot aantal genen.

Wat doet deze bacterie in mijn darmen? 

Bacteroides is een belangrijke inwoner van je dikke darm. Het is een harde werker die dol is op etensresten die je zelf niet kan verteren. Denk maar aan vezels uit groenten en fruit. Wanneer Bacteroides aan het werk gaat, verandert hij die etensresten in nuttige stofjes waar je darmwand blij van wordt. Die nuttige stofjes noemen we korte-keten vetzuren. Ze geven energie aan je darmcellen en dragen op die manier bij aan een gezonde darmwand.

Wist je trouwens dat vitamine B2 of riboflavine hier ook een belangrijke rol speelt? Bacteroides kan zelf riboflavine aanmaken en gebruikt het als bouwsteen voor enzymen (dit zijn eiwitten met een specifieke functie) die helpen bij het afbreken van complexe koolhydraten. Bovendien komt riboflavine vrij in de darmomgeving en kan het daar gedeeld worden met andere bacteriën én je eigen lichaam. Deze vitamine is zelfs betrokken bij het activeren van een bepaald type immuuncellen (ook wel MAIT-cellen genoemd) die je afweersysteem trainen. En dat is iets goed want op die manier leert je lichaam hoe het een onderscheid kan maken tussen ‘vriend’ en ‘vijand’. Zo worden enkel maar de echte indringers aangepakt en worden de goede bacteriën met rust gelaten. Op die manier zorgt Bacteroides er mee voor dat de vrede bewaard blijft in je darmen. In onze VIAB2L studie, de Isala dochterstudie met een centrale rol voor vitamine B2, willen we onderzoeken of we deze effecten nog kunnen versterken en dat doen we door het toevoegen van riboflavine op zich of lactobacillen die riboflavine maken!

Kortom, Bacteroides is achter de schermen druk bezig om je spijsvertering vlot te laten verlopen en je weerstand in balans te houden!