Faecalibacterium

Hoe ziet deze bacterie eruit? 

Faecalibacterium is een staafje van ongeveer 2 tot wel 14 micrometers lang: dat is redelijk lang voor bacteriën, maar ook weer niet zo groot als je weet dat er 1000 micrometers in één millimeter passen. De naam verwijst naar ‘feces’ of stoelgang wat meteen de link legt met de darmen als favoriete stekje van deze bacterie.

Wat weet de wetenschap al over deze bacterie? 

Faecalibacterium kan helemaal niet goed tegen zuurstof en is dus moeilijk op te groeien in het labo. Toch heeft de wetenschap al best veel ontdekt over deze bacterie. Faecalibacterium maakt dan ook een belangrijk deel uit van de bacteriën in je dikke darm en dat maakt onderzoek naar deze bacterie ook zo nuttig.

De wetenschap spitst zich voornamelijk toe op Faecalibacterium prausnitzii. Deze soort werd al in 1922 ontdekt door Prausnitz, een Duitse microbioloog, en werd vervolgens naar hem vernoemd en uitgebreid onderzocht. Later werden andere soorten ontdekt zoals Faecalibacterium butyricigenerans en Faecalibacterium longum.

We weten al dat Faecalibacterium een genoom heeft van ongeveer 3 miljoen basenparen met 2500 tot 3000 genen. Dit wil zeggen dat deze bacterie tot wel 3000 verschillende stofjes kan aanmaken.

Maar er is meer: Faecalibacterium is niet alleen interessant voor fundamenteel onderzoek, hij wordt ook gezien als een ‘nieuw generatie probioticum’ of ‘Live Biotherapeutic Product’ (LBP). Wat zijn dat nu weer, die probiotica? Probiotica zijn levende micro-organismen die een gezondheidsbevorderend effect hebben indien ze toegediend worden in voldoende mate. Zo hebben onderzoekers Philippe Langella en Harry Sokol uit Frankrijk aangetoond dat Faecalibacterium prausnitzii sterke anti-ontstekingseigenschappen heeft. Lage niveaus van deze bacterie worden vaak gevonden bij mensen met inflammatoire darmziekten, zoals Inflammatory Bowel Disease (IBD), de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Dit inzicht leidde tot de oprichting van Exeliom Biosciences, een biotechbedrijf dat werkt aan EXL01, een LBP gebaseerd op Faecalibacterium prausnitzii. Dit product zit momenteel in klinische studies als onderhoudstherapie voor Crohn-patiënten en wordt ook onderzocht voor andere aandoeningen zoals kanker en infecties.

Wat doet deze bacterie in mijn darmen? 

Faecalibacterium is een belangrijke darmbewoner en neemt vaak wel 10% of meer van het volledige darmmicrobioom in. Het is een harde werker die dol is op etensresten die je zelf niet kan verteren. Denk maar aan vezels uit groenten en fruit. Wanneer Faecalibacterium aan het werk gaat, verandert hij die etensresten in nuttige stofjes. Butyraat of boterzuur is een van de stofjes die Faecalibacterium goed kan aanmaken of genereren. Zo wordt meteen duidelijk waar de soort Faecalibacterium butyricigenerans zijn naam aan verdient. 😉

Wat is butyraat? Dat is een korte-keten vetzuur dat de darmwand voedt en op die manier zorgt voor een goede darmbarrière. Zo lekken schadelijke stofjes minder makkelijk door de darmwand. Verder is butyraat ook in staat om ontstekingen te remmen. Dat is één manier waarop Faecalibacterium het afweersysteem in je darm versterkt. Maar er worden ook alsmaar meer stofjes gevonden die deze bacterie kan aanmaken om ontstekingen te verminderen zoals recent nog isopentenyladenine. Nog een extra reden dus om naast de bacteriën in stoelgangstalen ook stofjes onder de loep te nemen, zoals we bijvoorbeeld doen in onze VIAB2L studie waarin vitamine B2 (of riboflavine) een centrale rol speelt.

Wist je trouwens dat er ook een verband is tussen riboflavine en butyraatproductie door Faecalibacterium? Eerder onderzoek toonde al aan dat deze vitamine een belangrijke rol speelt in het metabolisme van Faecalibacterium. Riboflavine helpt om de redoxbalans buiten de cel in evenwicht te houden. Daardoor kan Faecalibacterium efficiënter fermenteren en meer butyraat produceren. Met andere woorden: voldoende riboflavine in je voeding kan deze bacterie ondersteunen in haar taak om ontstekingsremmende stofjes te maken. Riboflavine komt bijvoorbeeld voor in producten van dierlijke oorsprong, zoals melk, eieren en vlees, en in kleinere hoeveelheden in groene bladgroenten. In onze VIAB2L studie willen we ook nagaan of we deze voordelen kunnen bevorderen door wat extra riboflavine toe te dienen.

Kortom, voldoende Faecalibacterium in je darmen betekent doorgaans dus heel wat goeds voor je darmgezondheid. Het is een belangrijke doelwitbacterie om je spijsvertering vlot te laten verlopen en je weerstand in balans te houden.