Phocaeicola

Hoe ziet deze bacterie eruit? 

Deze bacterie heeft een vorm die tussen een bolletje en een staafje is, afhankelijk van de soort. De bolletjes zijn doorgaans kleiner dan 1 micrometer, terwijl staafjes tot 6,5 micrometer lang kunnen zijn. Dat is klein als je weet dat er 1000 micrometers in één millimeter passen. Sommige soorten zijn beweeglijk doordat ze flagellen hebben. Zo’n flagel is niets minder dan een staartje dat heel snel ronddraait om de bacterie te laten voortbewegen. Dit is vergelijkbaar met de schroef achteraan een duikboot. 😉

De naam Phocaeicola betekent letterlijk ‘inwoner van Phocaea’. Het is immers op die plaats in het oude Griekenland dat Phocaeicola abscessus (de belangrijkste soort van dit geslacht) voor het eerst werd geïsoleerd.

Wat weet de wetenschap al over deze bacterie? 

Nog niet zoveel. Het geslacht Phocaeicola werd pas voor het eerst beschreven in 2009. Verschillende soorten werden oorspronkelijk onder het geslacht Bacteroides geclassificeerd maar dit werd herbekeken door onderzoekers. Op die manier breidde het geslacht Phocaeicola verder uit. Phocaeicola kan niet goed tegen zuurstof en is dus moeilijk op te groeien in het labo. We weten wel al dat er verschillende soorten voorkomen in de darmen, zoals Phocaeicola vulgatus, Phocaeicola dorei en Phocaeicola faecicola.

Verder weten we al dat het genoom van Phocaeicola varieert van zo’n 2,5 tot 6 miljoen basenparen met meer dan 2000 genen. Dit wil zeggen dat deze bacterie meer dan 2000 verschillende stofjes kan produceren.

Wat doet deze bacterie in mijn darmen? 

Phocaeicola kan onverteerde etensresten verwerken en zo nuttige stofjes aanmaken, zoals acetaat en propionaat. Dat zijn korte-keten vetzuren met tal van voordelen. Zo kunnen ze energie geven aan je darmcellen en op die manier bijdragen aan een gezonde, sterke darmwand. Bijgevolg lekken schadelijke stofjes minder makkelijk door de darmwand.

Maar dat is niet alles! Bepaalde darmbacteriën kunnen op hun beurt die nuttige stofjes gebruiken en verder omzetten. Denk maar aan Faecalibacterium bijvoorbeeld die acetaat gebruikt om butyraat te produceren. Zo werken darmbacteriën samen in een fijn netwerk en helpen ze elkaar.

Butyraat of boterzuur is ook een voordelig korte-keten vetzuur dat energie geeft aan darmcellen met een sterkere darmwand als gevolg. Verder is butyraat ook in staat om ontstekingen te remmen. Op die manier zorgen darmbacteriën er dus ook voor dat je afweersysteem wordt versterkt en blijft de vrede bewaard in je darmen.

Wist je trouwens dat vitamine B2 of riboflavine hier ook een belangrijke rol speelt? SommigePhocaeicola soorten kunnen immers zelf riboflavine aanmaken. Vervolgens kan deze vitamine vrijkomen in de darm om daar bij te dragen aan de vitaminebalans én gedeeld te worden met andere bacteriën. In onze VIAB2L studie krijgt riboflavine een centrale rol en kunnen we dit verder onderzoeken. Interessant! 🙂

Nog enkele interessante weetjes uit recent onderzoek (gebundeld in dit artikel):

• Verschillende stammen binnen de soort Phocaeicola vulgatus lijken heel uiteenlopende effecten te hebben op je gezondheid. Zo tonen sommige studies verbanden met het verminderen van ontstekingen en aderverkalking en het reguleren van cytokinelevels (dat zijn boodschappermoleculen van je afweersysteem). Deze effecten worden vaak gelinkt aan de productie van butyraat en speciale suikers op de celwand van deze bacteriën.
• Ook blijken verschillende stammen binnen de soort Phocaeicola dorei verschillende gezondheidseffecten uit te oefenen. Zo worden ze in verband gebracht met lagere cholesterolwaarden, mildere griepsymptomen en minder ontsteking. Belangrijk om te weten: dit zijn verbanden die volgen uit wetenschappelijk onderzoek maar dus nog geen bewezen effecten van het toevoegen van deze bacteriën aan je voeding bijvoorbeeld. Er is nog veel onderzoek nodig om deze verbanden te bevestigen en te begrijpen hoe ze precies werken.