Na het waanzinnige succes van ons eerste Isala-onderzoek in 2020 analyseerden we de vaginale stalen van maar liefst 3000 gezonde vrouwen. Zo brachten we voor de allereerste keer het vaginale microbioom van vrouwen in Vlaanderen in kaart. En daar zijn we nog steeds ontzettend trots op.
Maar het is tijd voor de volgende stap: we willen nu aan de Universiteit Antwerpen graag onderzoeken welke factoren de grootste impact hebben op een gezonde vagina. Krijg je het vaginaal microbioom mee bij je geboorte? En is er dan een verschil bij een vaginale bevalling of een keizersnede? Heeft borstvoeding een impact? Of zijn het heel andere factoren die een rol spelen: zoals je voeding of zelfs je wasroutines?
Moeders en dochters
Daarom zijn we dit keer heel specifiek op zoek naar moeders en dochters die samen geschiedenis willen schrijven. Om een goed beeld te krijgen van de impact van erfelijkheid en omgevingsfactoren zijn we op zoek naar duo’s die nog onder hetzelfde dak wonen en naar duo’s waarvan de dochter al op eigen benen staat.
We vragen aan zowel moeder als dochter drie vaginale stalen en het invullen van een vragenlijst. That’s it. Daarmee kunnen we in ons labo aan de slag om alweer een grote stap vooruit te zetten in het ontrafelen van de geheimen van onze vagina. We zijn er bij Isala van overtuigd dat ons onderzoek zal bijdragen aan een betere kennis rond gezonde zwangerschappen, het oplossen van fertiliteitsproblemen of remedies tegen vaak voorkomende kwalen zoals blaasontstekingen en schimmelinfecties. Maar dan hebben we jouw hulp nodig.
Samen voor Maggie
Dit onderzoek met moeders en dochters van Isala kreeg de naam Maggie. Daarmee kozen we alweer een vrouwelijke wetenschapper die écht het verschil maakte. We denken dat Margaret Dayhoff fier zou zijn als ze wist dat we dit onderzoek naar haar vernoemden. Zij is een van de grondleggers van de bio-informatica. En wist je dat we haar inzichten bijna hadden moeten missen? Want na haar zwangerschapsverlof kreeg ze heel wat negatieve respons op nieuwe sollicitaties. Gelukkig kreeg deze moeder van twee dochters toch nog een kans. En schreef ze wetenschapsgeschiedenis.
De inspiratie achter de naam van het project: Margaret Dayhoff
Je vraagt je misschien ook af waar de naam Maggie vandaan komt. De studie is vernoemd naar Margaret Dayhoff (1925 – 1983), de grondlegger van de bio-informatica. Haar baanbrekende werk hielp een wetenschappelijke discipline vorm te geven die het onderzoek vandaag nog steeds ingrijpend verandert. Zoals zoveel vrouwen in de wetenschap kreeg Margaret, of Maggie, tijdens haar carrière te maken met uitdagingen. Nadat ze een tijd lang haar onderzoek had onderbroken om voor haar twee dochters te zorgen, kreeg ze te horen dat ze te lang weg was geweest uit de wetenschap. Gelukkig zag iemand wat anderen over het hoofd hadden gezien. Vandaag herinnert haar verhaal ons eraan dat investeren in en steun bieden aan vrouwen in de wetenschap een blijvende impact kan hebben, niet alleen op individuen, maar ook op toekomstige generaties.
Het zou nog mooier zijn als we er samen een succes van kunnen maken. Maak jij Maggie mee trots? Bel dan even naar je moeder of je dochter en spreek af om samen deel te nemen aan ons onderzoek.
Wat verwachten we van jou?
- Vul eerst de korte preselectievragenlijst in. Om jullie familiecluster op te starten, meldt één persoon zich aan als centrale deelneemster. Deze deelneemster is minstens 18 jaar oud en nog niet in de (peri)menopauze.
- Wacht op de bevestiging. Komt de centrale deelnemer in aanmerking? Dan kunnen de andere gezinsleden hun eigen preselectie-vragenlijst invullen via de link die de centrale deelneemster na onze bevestiging per e-mail ontvangt. Daarna laten we jullie zo snel mogelijk weten of jullie kunnen deelnemen aan Maggie.
- Een van jullie komt daarna een pakketje stalen ophalen bij het labo van Isala, op de campus Groenenborger van Universiteit Antwerpen.
- Jullie nemen ieder in de privacy van je eigen badkamer drie vaginale swabs af. Wees gerust, daar is niets moeilijk of pijnlijk aan. Het is echt zo gebeurd.
- De afgenomen stalen breng je idealiter binnen de 24 uur terug naar ons labo zodat wij meteen met de analyses kunnen starten. Geen zorgen, je maakt hiervoor makkelijk een afspraak zodat je niet hoeft te wachten en geen tijd verliest.
- Jullie vullen ook elk een uitgebreide vragenlijst in. Zo kunnen we de resultaten van de swabs koppelen aan factoren zoals voedingsgewoonten, levensstijl en intieme verzorgingsroutines. Uiteraard worden al deze gegevens volledig geanonimiseerd verwerkt.
Geen zin om de Maggie stalen thuis af te nemen? Deelnemers zijn ook welkom om de stalen af te nemen in de badkamer van het Isala-labo wanneer ze samen hun staalnamekit komen ophalen. Waarom er geen leuk moeder-dochtermoment van maken? Combineer jullie studiebezoek met een fijne activiteit in de buurt. Zo ligt het Middelheimpark op amper 10 minuten wandelen en bereik je het centrum van Antwerpen al in ongeveer 15 minuten met de fiets. Een leuke manier om bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek én tegelijk wat quality time samen door te brengen! 🌸
Wil je nóg meer bijdragen aan Maggie?
Centrale deelneemsters worden uitgenodigd om vrijblijvend deel te nemen aan een tweede fase van de studie. Daarbij verzamelen ze één keer per jaar gedurende drie opeenvolgende weken stalen, zodat we kunnen onderzoeken hoe het vaginale microbioom doorheen de tijd evolueert. Dit gebeurt gedurende vijf jaar. Ook een beperkte deelname, bijvoorbeeld gedurende één jaar, levert echter al waardevolle inzichten op voor het onderzoek.
Wat mag jij van ons verwachten?
- Innoverend en baanbrekend fundamenteel wetenschappelijk onderzoek waarbij we echt willen ontdekken hoe ons vaginaal microbioom ontstaat.
- De grootste zorg in de omgang met jouw stalen en jouw gegevens. Ons onderzoek is volledig goedgekeurd door de bevoegde ethische commissie
- Jouw persoonlijke resultaat dat je, als je dat wil, kunt vergelijken met jouw moeder of dochter. Geef ons daarvoor wel even tijd. Dit soort onderzoek is tijdrovend en complex.
Wie kan deelnemen?
- Er is op zich geen minimumleeftijd voor deelnemende dochters, maar ervaring leert ons wel dat ze best meerderjarig zijn. Voor jongere tienermeisjes blijkt het taboe rond dit onderzoek soms nog net iets te groot, maar het kan en mag zeker wel. Voor dochters tussen 10 en 17 jaar kunnen we samen bekijken wat voor hen haalbaar en comfortabel is. De vaginale swab kan hier eventueel vervangen worden door een urinestaal.
- Als je een (tweeling)zus hebt en jullie kunnen samen je mama en zelfs je oma overtuigen om deel te nemen, kan dit zeker ook. Stuur ons dan gerust even een mailtje!
- Je kan jammer genoeg niet deelnemen als je:
- in de 2 maanden vóór de start van de studie vaginale of systemische (intraveneuze of intramusculaire behandelingen) antibiotica of antischimmelmiddelen hebt gebruikt,
- in de laatste 6 maanden kanker had of immunosuppressieve therapie kreeg,
- tijdens de studie vaginale douches gebruikt.
Maggie schreef al (een beetje) geschiedenis
De eerste stap in de zoektocht naar erfelijkheid en omgevingsfactoren op een gezonde vagina werd al gezet in 2025. 150 vrouwen doneerden toen stalen samen met hun familie. We hadden toen al enkele moeders en dochters, maar ook zussen, grootmoeders, tantes, nichten en andere verwanten. Van die 150 deelnemers zijn we momenteel de stalen zorgvuldig aan het analyseren. Maar we missing de noodzakelijke hoeveelheid stalen om echt betrouwbare conclusies op te bouwen. Daarom gaan we dit jaar verder met Maggie en zijn we specifiek op zoek naar moeders en dochters. Je nam al deel in 2025? Dan hoef je niet opnieuw deel te nemen, maar je kan ons wel enorm helpen door over ons onderzoek te vertellen. Dat kan trouwens iedereen doen! Ken jij misschien een moeder of dochter die wil bijdragen aan onderzoek naar vrouwengezondheid? Stuur hen dan gerust een berichtje!
Een enthousiast team van onderzoekers!
Achter elke studie staat een enthousiast team van onderzoekers! Maria Pinedo Bardales is de doctoraatsstudente die dit Isala‑dochterproject leidt, onder begeleiding van dr. Stijn Wittouck, dr. Sarah Ahannach en dr. Leonore Vander Donck (die alle drie al betrokken zijn sinds het prille begin van Isala). Natuurlijk kunnen zij rekenen op de expertise van ervaren Isala‑onderzoekers zoals professor Sarah Lebeer (de enige echte!) en professor Veronique Verhoeven (de arts van Isala). Het team wordt verder versterkt door Ines Tuyaerts, die ruime ervaring heeft in het Isala-labo, en Brayan Gonzales, een doctoraatsstudent die expertise in biostatistiek combineert met labo-ervaring. Zoals altijd bij Isala geldt ook nu: Teamwork makes the dream work! We bedanken graag FWO en de Universiteit van Antwerpen voor het ondersteunen van deze studie.
FAQ
Waar kan ik mijn staalnamekits ophalen en mijn stalen afleveren?
De Maggie studie zal plaatsvinden bij het Isala labo aan de Universiteit Antwerpen. Je vindt ons op de Groenenborgerlaan 171/V5, 2020 Antwerpen. We voorzien een campusplan zodat je zonder problemen je weg vindt!
Wanneer neem je de stalen af voor fase I?
- Gebruik je geen hormonale anticonceptie? Dan vragen we je stalen af te nemen tijdens de luteale fase van je menstruatiecyclus. Deze fase vindt plaats tussen de eisprong en het begin van je volgende menstruatie, meestal ongeveer 14 dagen na de start van je laatste menstruatie. Je kunt hiervoor deze kalender raadplegen, of gebruikmaken van je eigen menstruatiekalender of een menstruatie-app.
- Gebruik je wel hormonale anticonceptie? Dan mag je zelf kiezen wanneer je de stalen afneemt.
- Ben je gestopt met menstrueren? Dat is helemaal normaal. Sommige vrouwen menstrueren niet (meer), bijvoorbeeld na de menopauze of om medische redenen. Ook in dat geval kies je zelf het moment waarop je de stalen afneemt.
Ik heb de swab aangeraakt met m’n handen. Wat nu?
Neem zeker contact op met de projectmedewerker zodat een nieuwe swab naar je opgestuurd kan worden. Indien je nog een gelijkaardige swab in je kit hebt liggen, mag je deze gebruiken voor dit staalname moment. Indien het je laatste swab is, neem dan zeker contact op met de projectmedewerker.
Ik heb vloeistof uit de tube van de swab gemorst. Wat nu?
Neem contact op met de projectmedewerker zodat er een nieuwe swab naar je kan worden opgestuurd. Heb je nog een gelijkaardige swab in je kit liggen? Dan mag je die gebruiken voor dit staalname-moment. Is dit je laatste swab, neem dan contact op met de projectmedewerker. Indien mogelijk, controleer hoeveel vloeistof er uit de tube is gemorst. Zolang de tip van de swab ondergedompeld blijft in de vloeistof, kan de swab nog gebruikt worden.
Ik heb de vloeistof op m’n handen gemorst, is dat gevaarlijk?
Was de huid met water en zeep. Raadpleeg uw huisarts (indien) in het geval dat de irritatie aanhoudt.