Vitamine B2 voor de vrouwelijke gezondheid?

Enkele jaren na de start van ons Isala project lanceerden we VIAB2L, onze dochterstudie waarin vitamines een centrale rol spelen. In deze vitaminestudie onderzoeken we het effect van vitamine B2 (of riboflavine) op de gezondheid van vrouwen. Daarvoor kregen we in het najaar van 2024 de hulp van 200 enthousiaste deelneemsters. We schreven samen geschiedenis!

Logo VIAB2L-studie

Waarom is vitamine B2 een echte superheld?

Elke vrouw heeft dagelijks een bepaalde hoeveelheid vitamine B2 nodig. Tekorten kunnen bijgevolg heel wat nadelen met zich meebrengen. Algemeen spreken we over vermoeidheid, bloedarmoede, verminderd zicht, enzovoort. Daarbovenop blijkt vitamine B2 ook van groot belang te zijn voor de vrouwelijke gezondheid. Zo is een goede vitamine B2  status belangrijk voor de voortplanting, een gezonde zwangerschap, een goede samenstelling van borstvoeding, een mooi hormonale balans en noem maar op! Benieuwd naar de volledige lijst aan voordelen? Bekijk dan gerust ons samenvattend artikel.

Een herkenbare naam voor een grootse studie

Het lanceren van zo’n nieuwe Isala dochterstudie begon uiteraard met het kiezen van een geschikte naam. Wij kozen voor VIAB2L, een samentrekking van een lange Engelse studienaam die luidt als volgt: Vaginal and Intestinal Application of vitamin B2 produced by Lactobacilli and Supplementation. Even samenvatten: het gaat hier over het innemen van vitamine B2 dat wordt aangemaakt door lactobacillen (onze favoriete goede bacteriën) of aangemaakt via een traditioneel proces en we nemen daarbij vaginale en darmbacteriën onder de loep (naast een heleboel andere dingen!).

Capsules boordevol vitamines  

Elke deelneemster kreeg gedurende 28 dagen één van de volgende capsules: 

  1. Een capsule gevuld met onze unieke Isala bacterie, Limosilactobacillus reuteri AMBV339, die grote hoeveelheden vitamine B2 kan aanmaken. Check zeker onze blog voor meer info!
  2. Een capsule gevuld met vitamine B2 gemaakt via een proces waar geen bacteriën aan te pas komen. Deze capsule is vergelijkbaar met een vitamine B2 supplement dat je in de winkelrekken vindt.
  3. Een combinatie-capsule waarin zowel onze superbacterie als vitamine B2 op zich aanwezig zijn. Daarmee willen we onderzoeken of beide samen (nog) beter zijn dan wanneer ze apart worden ingenomen. 
  4. Een placebo-capsule gevuld met een vulstof waarbij we geen effecten verwachten. Deze controle-capsule is belangrijk om de resultaten van onze vitaminestudie goed te begrijpen. 

Op bezoek bij het Isala labo 

Er werden duizenden en duizenden stalen verzameld. Wauw! Elke deelneemster doorliep een studietraject van zes opeenvolgende weken waarbij vier soorten stalen werden verzameld op vijf verschillende momenten (zie figuur). De vier soorten stalen waren vaginale swabs, stoelgangstalen, urinestalen en bloedstalen. Zo krijgen we een volledig beeld van wat er in het vrouwelijk lichaam gebeurt voor, tijdens en na het innemen van één van de capsules. Ten slotte vulde elke deelneemster op de vijf verschillende momenten een vragenlijst in waarmee we peilen naar de algemene gezondheid. Op basis van alle verzamelde data kunnen we in detail het effect van vitamine B2 op de gezondheid van vrouwen onderzoeken.

Overzicht van de studie met zeven opeenvolgende weken plezier
Overzicht van de studie met zes opeenvolgende weken plezier!

Een enthousiast team van onderzoekers!  

Achter elke studie staat een enthousiast team van onderzoekers! Isabel Erreygers en Caroline Dricot staan als doctoraatstudenten aan het roer van deze vitaminestudie met fijne begeleiding van Dr. Eline Cauwenberghs en Dr. Sarah Ahannach (aanwezig van bij de start van Isala). Uiteraard kunnen zij rekenen op andere bekende Isala gezichten zoals Professor Sarah Lebeer (de enige echte!) en Professor Veronique Verhoeven (de arts van Isala). Zij worden enorm gesteund door Camille Gepts, Tim Van Rillaer, Nele Van de Vliet, Reine Audenaert en Dr. Thies Gehrmann. En last but not least stond onze enthousiaste én onmisbare studieverpleegkundige Laurien De Schryver in voor het dagelijkse contact met onze deelneemsters. Zoals altijd bij Isala geldt ook nu: Teamwork makes the dream work! We bedanken graag dsm-firmenich Switzerland Ltd voor de fijne samenwerking. 

Stalen onder de loep

Sinds we de stalen ontvingen in ons labo, zijn we druk in de weer met de verwerking ervan. Er staat heel wat op ons lijstje. Zo bepalen we het vaginale microbioom én darmmicrobioom van onze deelneemsters. We bestuderen ook stofjes zoals vitamine B2, vetzuren en elementen van het afweersysteem in de stalen. We meten bijvoorbeeld ook de hoeveelheid vitamine B2  dat het lichaam wel en niet opneemt aan de hand van de bloed- en urinestalen. Door alle data te combineren met de antwoorden in de vragenlijsten, hopen we beter te begrijpen wat de rol is van vitamine B2 op de vrouwelijke gezondheid. Uiteraard ontdekken onze deelneemsters als eerste hun persoonlijke resultaten én houden we jou op de hoogte van nieuwe inzichten op deze webpagina.

Bacteriën in de vagina

We analyseerden de vaginale swabs die onze deelneemsters verzamelden bij de start van de studie, nog voor ze hun capsules mee naar huis kregen. Daaruit bleek dat elke deelneemster een heel eigen en uniek vaginaal microbioomprofiel heeft. Om die grote hoeveelheid aan informatie verder een beetje overzichtelijk te kunnen weergeven, kozen we ervoor om te focussen op 12 belangrijke bacteriën die we regelmatig terugvonden in de vaginale swabs. Elke deelneemster ontdekt vervolgens of een van deze bacteriën haar dominante type was bij de start van de studie. Dat betekent dat deze bacterie een vierde (of zelfs meer) van de samenstelling van haar vaginale microbioom bepaalde op dat moment! Voor een aantal deelneemsters nam geen van deze 12 bacteriën een vierde van het microbioom in. Zij hadden dus op dat moment geen dominant type maar ontvangen, net als de andere deelneemsters, ook een volledig overzicht van de verschillende bacteriën in hun swab. Heb je zelf deelgenomen en ben je op zoek naar je persoonlijk resultaat? Dan kan je hier inloggen!

De vaginale bacteriën krijgen een paspoort

Kunnen we jou nog meer vertellen over die verschillende bacteriën? Zeker en vast! We maakten een paspoort voor de 12 verschillende vaginale bacteriën in het lijstje hieronder zodat iedereen uitgebreid kan kennismaken met de verschillende soorten en hun eigenschappen. Door de gigantische verscheidenheid aan bacteriën is er uiteraard nog meer te vertellen dan alleen die selectie van 12 bacteriën. Daarom is er ook een categorie ‘Overige bacteriën’.

  • Lactobacillus crispatus
  • Lactobacillus iners
  • Lactobacillus jensenii
  • Lactobacillus gasseri
  • Lactobacillus mulieris
  • Fannyhessea vaginae
  • Gardnerella
  • Prevotella
  • Bifidobacterium 
  • Streptococcus 
  • Limosilactobacillus
  • Anaerococcus 

Bacteriën in de darmen 

Een nieuwe fase breekt aan! We analyseerden de stoelgangstalen die onze deelneemsters verzamelden bij het begin van de studie, nog voor ze hun capsules mee naar huis kregen. Daaruit bleek dat elke deelneemster ook een heel eigen en uniek darmmicrobioom heeft. Dankzij de hoogtechnologische technieken die we gebruiken in onze vitaminestudie, hebben we nu een gedetailleerde kijk op de verschillende darmbacteriën die aanwezig waren bij het begin van de studie en dat zijn er écht heel wat. Het darmmicrobioom is meestal veel gevarieerder dan het vaginale microbioom. Om die berg aan informatie overzichtelijk weer te geven, kozen we ervoor om een stap terug te nemen en te focussen op geslachten van bacteriën. Even ter vergelijking: zo’n geslacht (ook wel genus genoemd) kan je zien als de overkoepelende term ‘hondachtigen’, waar de exacte soorten (ook wel species genoemd) zoals een hond, een wolf of een coyote daar onder vallen. We bevinden ons in deze fase dus zogezegd op het niveau van de ‘hondachtigen’ om een goed overzicht te kunnen geven van het darmmicrobioom. Verder kozen we ervoor om te focussen op vijftien belangrijke geslachten van darmbacteriën die we regelmatig terugvonden in de stoelgangstalen. Elke deelneemster ontdekt welke van deze vijftien geslachten voorkwamen in haar staal bij de start van de studie en in welke mate. Heb je zelf deelgenomen en ben je op zoek naar je persoonlijk resultaat? Dan kan je hier inloggen! 

 Je darmmicrobioom vormt een heus regenwoud binnenin, opgebouwd uit allerlei bacteriën.

De darmbacteriën krijgen een paspoort 

Kunnen we nog meer vertellen over deze darmbacteriën? Zeker en vast! We maakten een paspoort voor de vijftien verschillende geslachten van darmbacteriën zodat iedereen uitgebreid kan kennismaken met hun eigenschappen. Door de gigantische verscheidenheid is er uiteraard nog meer te vertellen dan alleen die selectie van vijftien geslachten van darmbacteriën. Daarom is er ook een categorie ‘Overige bacteriën’.

  • Agathobacter
  • Akkermansia
  • Alistipes
  • Bacteroides
  • Bifidobacterium
  • Blautia
  • Clostridium
  • Collinsella
  • Faecalibacterium
  • Gemmiger
  • Phocaeicola
  • Prevotella
  • Roseburia
  • Ruminococcoides
  • Vescimonas

De inschrijvingen voor deze studie zijn afgelopen!